Om die afweging te maken zijn er een aantal aspecten waar u rekening mee moet houden. Deze aspecten zijn de draagplicht, verknochtheid en de redelijkheid en billijkheid.

Wat houden deze begrippen in en hoeverre kunnen deze aspecten soelaas bieden?

Vanaf 1 januari 2018 geldt de Wet beperkte gemeenschap van goederen. Vanaf deze datum trouwt u in beperkte gemeenschap van goederen. Voor 1 januari 2018 waren al uw schulden en bezittingen die vóór het huwelijk van u persoonlijk waren automatisch ook de schulden en bezittingen van uw echtgenoot.

Als u na 1 januari 2018 gaat trouwen, dan blijven al uw schulden en bezitten die u vóór het huwelijk al had van u persoonlijk. Bezitten en schulden die u tijdens het huwelijk krijgt, zijn samen van u en uw echtgenoot. Uiteraard kunt u huwelijkse voorwaarden of partnerschapsvoorwaarden opstellen om de bezittingen en schulden na het huwelijk apart te houden. Dit verandert niet door de nieuwe wet.

Dit artikel gaat dan ook over de gemeenschap van goederen van vóór 1 januari 2018. We nemen een studieschuld als voorbeeld. Meestal is zo’n schuld vóór het huwelijk aangegaan door één van de echtgenoten. Dat neemt echter niet weg dat beide echtgenoten aansprakelijk zijn voor de aflossing van deze schuld. In beginsel zijn dus beide echtgenoten ieder voor de helft van de gemeenschapsschuld draagplichtig, maar wat betekent draagplicht nou eigenlijk?

Het woord draagplichtig – in deze context – staat voor de verplichte (maandelijkse) bijdrage die u moet betalen aan uw ex-partner betreffende een schuld die afgelost moet worden. Bij de draagplicht gaat het om de vraag wie uiteindelijk opdraait voor de aflossing van de schuld. Een studieschuld behoort tot de huwelijksgemeenschap en wordt derhalve gedragen door de echtgenoten gezamenlijk, tenzij een studieschuld als verknocht wordt bestempeld. Wat is verknochtheid eigenlijk en valt een studieschuld daaronder?

Wat betekent verknochtheid?

Bij een echtscheiding worden alle schulden, zowel vóór als tijdens het huwelijk, ongeacht wie van de (ex-)echtelieden deze is aangegaan en ongeacht van wie ze zijn, bestempeld als gemeenschapsschulden. De wet kent slechts drie uitzonderingen op deze hoofdregel:

        goederen en schulden die aan een echtgenoot toekomen uit hoofde van een schenking;

        een erfenis met uitsluitingsclausule;

        goederen en schulden die als verknocht worden bestempeld.

Verknochtheid is een begrip dat verwijst naar individueel eigendom van goederen én schulden die (deels of geheel) buiten de gemeenschap van goederen vallen. Bij verknochte goederen en schulden moet u denken aan goederen en schulden die zo persoonlijk zijn dat zij betrekking hebben op het privévermogen van de betreffende echtgenoot.

Persoonlijke goederen, zoals sieraden, verzamelingen of hobbyspullen kunnen verknocht zijn. Volgens de rechtspraak zijn goederen of schulden verknocht als zij als hoogstpersoonlijk kunnen worden beschouwd. Verknocht kunnen bijvoorbeeld nog meer zijn het invaliditeitspensioenen, overbruggingsuitkeringen en smartengelduitkeringen. Deze voorbeelden worden als zo hoogstpersoonlijk beschouwd, dat er van verknochtheid sprake is.

U denkt nu waarschijnlijk: ”Ja, maar de bovengenoemde studieschuld dan, is dat geen hoogstpersoonlijke schuld?”

Een beroep op de verknochtheid van een goed of schuld wordt in zeer uitzonderlijke gevallen toegewezen. In de praktijk zal de draagplichtverhouding ten aanzien van een schuld zelden met een beroep op verknochtheid slagen. Wel kan zo’n beroep kans van slagen hebben als de draagplichtverhouding onaanvaardbaar is aan de hand van redelijkheid en billijkheid. Allereerst is het handig om uit te leggen wat redelijkheid en billijkheid precies inhoudt.

Wat verstaan we onder redelijkheid en billijkheid?

De wet geldt voor iedereen en voor elke situatie. De wet is een systeem dat in verreweg de meeste zaken goed en eerlijk uitpakt. Toch pakt het in uitzonderingsgevallen niet altijd eerlijk uit. Sommige gevallen leiden tot een uitkomst die niet eerlijk is en is dus niet in overeenstemming met de redelijkheid en billijkheid. De woorden zeggen het al: Is het redelijk en is het billijk? De kunst is dan om de rechter ervan te overtuigen om hetgeen afgesproken tussen partijen aan te vullen of buiten toepassing te stellen.

Wat verstaan we in deze context onder redelijkheid en billijkheid?

Terugkomend op de studieschuld is de vraag of het wel redelijk en billijk is dat een ex-echtgenoot deze schuld aflost, terwijl het niet zijn/haar (hoogstpersoonlijke) schuld is. Bij zo’n geval kan de rechter de echtgenoot die niet de studieschuld is aangegaan tegemoetkomen.

Er wordt dan gekeken naar het doel van de studielening en de vraag hoe deze lening zou zijn afgelost als partijen wel bij elkaar waren gebleven. De echtgenoot met de studieschuld zou in dat geval meer hebben afgelost, omdat het haar/zijn eigen hoogstpersoonlijke studieschuld is. De echtgenoot met de studieschuld komt door de echtscheiding in een gunstiger positie te verkeren, terwijl de gevolgen van de lening door de echtscheiding voor de andere echtgenoot veel zwaarder kunnen wegen dan voor de echtgenoot met de studieschuld. Het kan voorkomen dat door die aflossing de kinderalimentatie niet betaald kan worden of de benadeelde echtgenoot maandelijks moeilijk kan rondkomen.

Zo’n geval als hierboven beschreven kan worden gekwalificeerd als een uitzonderlijk geval. De echtgenoot die opgescheept is met het betalen van de studieschuld van haar/zijn ex-partner kan nog sterker staan als de studieschuld vóór het huwelijk is aangegaan en ook nog verzwegen blijkt te zijn. Daarnaast is een studielening bedoeld om een opleiding te bekostigen waar alleen degene die het is aangegaan baat bij zal hebben. Als de opleiding niet is afgemaakt, dan kan de omvang van de schuld beperkt worden door te stoppen met de opleiding en het lenen. Er zijn nog meer redenen te noemen om het begrip ‘hoogstpersoonlijk’ aan te kaarten en zo nog sterker in de schoenen te staan.

Gevolgen van een geslaagd beroep op de redelijkheid en billijkheid

Als er voldoende aangetoond kan worden dat de schuld ‘hoogstpersoonlijk’ is, dan kan er afgeweken worden van de hoofdregel tot verdeling van de gemeenschap bij helfte. Wel moeten er voldoende feiten en omstandigheden worden aangedragen door de benadeelde partij om dit te laten slagen. Het gevolg van een geslaagd beroep is een nieuwe verdeling van de draagplichtverhouding (verplichte maandelijkse bijdrage betreft de schuldaflossing). Ook kan het voorkomen dat de draagplichtverhouding zodanig onaanvaardbaar is dat degene die de schuld is aangegaan de schuld geheel als eigen schuld zou moeten voldoen.

Advies?

Wilt u advies over de stappen die u kunt ondernemen betreffende uw draagplicht (verplichte maandelijkse bijdrage). Vindt u uw bijdrage aan de schuld van uw ex-partner niet redelijk? Of komt u er niet uit met uw echtscheiding? Wilt u advies van een deskundig en gespecialiseerd advocaat op het gebied van het personen- en familierecht? De gespecialiseerde advocaten en juristen van De Vries Zantman Advocaten voorzien u graag van advies en staan u – zo nodig – bij in een gerechtelijke procedure.

 Vragen?

Heeft u naar aanleiding van dit artikel nog vragen, dan kunt u deze vrijblijvend stellen via onze Facebook pagina of via onze website www.advocateninfo.nl/contact. Wilt u liever bellen? Wij zijn te bereiken op het telefoonnummer 010-4420888.

Related Posts

Nieuws

Pensioen automatisch verdeeld bij echtscheiding

Ligt u in scheiding en hebben u en uw ex-partner onenigheid over het verdelen van het opgebouwde pensioen? Als het aan minister Koolmees van Sociale Zaken en Werkgelegenheid ligt, is dat binnenkort verleden tijd. In Read more…

Nieuws

Achternaam bij huwelijk of scheiding

Gaat u trouwen of gaat u een geregistreerd partnerschap aan? Gefeliciteerd, wat leuk! Maar hoe zit het dan met het gebruik van de achternaam van uw partner? En wat gebeurt er als u gaat scheiden? Read more…

Nieuws

Mijn ex-partner betaalt geen indexering over de alimentatie. Wat nu?

Ieder jaar vindt er een indexatie van de alimentatie plaats. Dit houdt in dat het alimentatiebedrag van de kinderalimentatie en de partneralimentatie wordt verhoogd met een vastgesteld percentage. De indexering over alimentatie is wettelijk geregeld Read more…