”De slechtste aller tijden!”, je zal het maar over jezelf te horen krijgen of lezen in een krant of online. Maar wanneer is er sprake van belediging, smaad of laster?

Iemand of een groep beledigen heeft altijd een negatieve lading. Het kan voorkomen dat dit als onrechtmatig wordt gezien. Ook kan het zijn dat er sprake is van smaad en/of laster. Alle drie zijn vormen van belediging. Wat deze drie gemeen hebben is dat het slachtoffer opzettelijk in een kwaad daglicht wordt gezet, maar wat betekenen deze begrippen en wat is het verschil tussen deze vormen van belediging? Is het strafbaar? En zo ja, welke straf kan iemand opgelegd krijgen die zich schuldig maakt aan een van de drie strafbare feiten?

Wat betekenen deze begrippen?

Het is belangrijk dat de begrippen belediging (eenvoudig), smaad en laster goed worden gedefinieerd, omdat het in het openbaar gebruik heel vervelende consequenties kan hebben. Om te bepalen wat wel en niet kan, helpt het Wetboek van Strafrecht ons een handje.

Belediging (eenvoudig)

Een eenvoudige belediging is volgens het Wetboek van Strafrecht ”elke opzettelijke belediging die niet onder smaad of smaadschrift valt”. Het is een zogenaamde klachtdelict, wat inhoudt dat de verdachte pas strafrechtelijk vervolgd kan worden, wanneer het slachtoffer hier aangifte van doet. Meestal zal belediging dan ook onbestraft blijven.

Belediging (eenvoudig) wordt meestal gezien als iets wat niet netjes is, maar als je goed op de hoogte bent van je recht dan kan je ervoor zorgen dat degene die jou beledigt, mogelijk vervolgd wordt. Echter in de praktijk kan het zijn dat het slachtoffer van de aanklacht meer nadelen dan voordelen ondervindt vanwege de openbare rechtspraak.

Smaad

De wet zegt dat iemand schuldig wordt bevonden van smaad als hij opzettelijk iemands eer of goede naam, met het doel om daaraan ruchtbaarheid te geven, aanrandt. De wetgever bedoelt hiermee dat je strafbaar bent als je opzettelijke nare dingen zegt over iemand (of een bedrijf) met als doel openbare bekendheid, zodat jouw boodschap veel mensen bereikt.

Smaadschrift

Men kan zich ook op papier uiten op de ander. Als dat het geval is, dan wordt dat smaadschrift genoemd. Het enige verschil is dat het op papier staat of afbeeldingen. De motieven hiervoor zijn vaak wraak en frustratie. Een voordeel voor het slachtoffer is dat de gepleegde smaad eenvoudiger te bewijzen is.

Laster

Als je iemand opzettelijk zwart maakt met openbare uitingen waarvan je weet of had moeten weten dat jouw uitingen niet op waarheid berusten, dan pleeg je laster. Het is het beschuldigen van iemand gebaseerd op leugens. Dit komt vaak voor bij woede-uitbarstingen na een ontslag (op staande voet) of het beëindigen van een relatie.

In hoeverre zijn deze vormen van belediging strafbaar?

Eenvoudige belediging kan strafbaar zijn. Er moet dan wel aangifte zijn gedaan door het slachtoffer en het Openbaar Ministerie moet hebben besloten de verdachte te vervolgen. De maximumstraf die de rechter kan opleggen is drie maanden hechtenis of een geldboete van de tweede categorie (€ 3.900,–). De hoogte van de boete/straf hangt af van de ernst van de belediging. Beledigingen als agressie in het openbaar of discriminerend getinte beledigingen worden zwaarder bestraft.

Smaad is strafbaar. Ook hiervoor dient er aangifte te zijn gedaan door het slachtoffer. Er staat een maximale hechtenis van zes maanden op of een geldboete van de derde categorie (€ 7.800,–). Ook hier wordt gekeken naar de ernst van het delict. Smaad tegen een ambtenaar zal een hogere strafeis opleveren.

Laster weegt het zwaarst in vergelijking met de bovengenoemde vormen. De maximum hechtenis is 2 jaar of een geldboete van de vierde categorie (€ 19.500,–). Een verschil bij laster, in vergelijken met de bovenstaande vormen, is dat er sprake kan zijn van een lasterlijke aanklacht. Dat is een valse aangifte. Dat komt voor als iemand zegt aangerand of mishandeld te zijn, terwijl dit niet het geval is. Daarnaast kan laster ook iemand ontzetten van rechten, te denken valt aan het bekleden van ambten of het dienen in het leger.

Wat is het verschil tussen deze vormen van belediging?

Een belediging (eenvoudig) is elk soort belediging die niet in de categorie valt van smaad of smaadschrift. Smaad is net als een belediging (eenvoudig) een klachtdelict, maar smaad tegen een openbaar lichaam of instelling weegt zwaarder dan bij een belediging (eenvoudig).

Tevens is er ook het verschijnsel ”poging tot smaad”. Dit wil zeggen dat er geprobeerd is om smaad te plegen tegen een ander, wel moet er een begin van uitvoering van het misdrijf zijn. Dit weegt minder zwaar dan vormen als ”poging tot diefstal”, maar het neemt niet weg dat het ook strafbaar is. Dit geldt ook voor laster.

Een verschil bij laster, in vergelijken met de bovenstaande vormen, is dat er sprake kan zijn van een lasterlijke aanklacht. Dat is een valse aangifte. Dat komt voor als iemand zegt aangerand of mishandeld te zijn, terwijl dit niet het geval is.

Wat deze drie vormen van belediging wel gemeen hebben is dat er aangifte moet worden gedaan om de verdachte te kunnen vervolgen.

Mogelijke gevolgen

Meestal komt er reputatieschade/imagoschade als gevolg van smaad. In een strafrechtelijke procedure kan er geen schadevergoeding toegewezen worden, omdat de schade niet makkelijk is vast te stellen. Wel is het mogelijk om een schadevergoeding te vorderen in een civiele procedure.

Advies?

Wilt je advies over de stappen die je kunt ondernemen betreffende de bovengenoemde beledegingsvormen of word je vervolgd door het OM? Wil je advies van een deskundige en gespecialiseerde advocaat op het gebied van strafrecht? De gespecialiseerde advocaten en juristen van De Vries Zantman Advocaten voorzien jou graag van advies en staan jou – zo nodig – bij in een gerechtelijke procedure.

Vragen?

Heb jij naar aanleiding van dit artikel nog vragen, dan kan je deze vrijblijvend stellen via onze Facebook pagina of via onze website www.advocateninfo.nl/contact. Wil je liever bellen? Wij zijn te bereiken op het telefoonnummer 010-4420888.

Belediging, smaad en laster! Het zal je maar gebeuren.

Belediging, smaad en laster! Het zal je maar gebeuren.

Related Posts

Burgerlijk procesrecht

Alsnog in verzet na een verstekvonnis?

Wanneer de gedaagde partij niet in een gerechtelijke procedure verschijnt, dan verleent de rechter de gedaagde partij verstek. De rechter zal het vonnis “bij verstek” wijzen. Indien de bij een verstek veroordeelde partij zich later Read more…